34 SORUDA ORUÇ
S.1- Orucun farz olduğunu gösteren ayet var mıdır?
C.1- Allah Teala: “Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılınmıştır.” buyurmaktadır. (Bakara, 2/183)
Peygamberimiz de “Kim Ramazan ayında inanarak ve sevap isteyerek oruç tutarsa, namazını kılarsa geçmiş günahları af olunur.” buyurmuştur.(Tenbihü’l- Gafilin)
S.2- Oruç neye denir?
C.2- Oruç niyet edip, sahurdan akşam güneşi batıncıya kadar yememek, içmemek ve cinsi ilişkide bulunmamak demektir.
S.3- Oruç kimlere farzdır?
C.3- Oruç;
a-Müslüman,
b-Akıllı,
c- Bluğ çağına gelmiş olan kadın ve erkek herkese farzdır.
S.4- Oruç tutmanın hükmü nedir?
C.4- Oruç İslam’ın beş şartından biridir ve mükellef olan herkese farz-ı ayındır.
S.5- Tutulması Farz-ı Ayın olan oruç, ne zaman tutulur?
C.5- İslam’ın beş şartından biri olup tutulması farz-ı ayın olan oruç Ramazan ayında tutulan oruçtur. 29 veya 30 gün çeker. Allah Teala: “Km Ramazan ayına ulaşırsa oruç tutsun.”(Bakara, 185) buyurmuştur.
S.6- Ramazan ayı niçin kursal bir aydır?
C.6- Ramazan ayı;
a- Kurân-ı Kerim bu ayda, Kadir gecesinde inmeye başlamıştır.(Kadir Suresi)
b- Kadir gecesi ki bin aydan daha hayırlıdır. Bu ayının içindedir. (Kadir Suresi 97/3)
c- İslam’ın beş şartından biri olan oruç bu ayda tutulmaktadır. (Bakara 2/185)
d- Cennetin kapıları bu ayda açılır.
e- Cehennem kapıları bu ayda kapanır.
f- Şeytanlar bu ayda bağlanır. (Tenbihü’l Gafilin 118)
g- Ramazan ayını evveli rahmet, ortası bağışlanma, sonu cehennemden kurtuluştur. (Tenbihü’l Gafilin 118)
h- Bu ay Ümmeti Muhammedin ayıdır. Onun için bu ay kutsaldır.
S.7- Kimler oruç tutamaz?
C.7- Şu kişiler oruç tutamazlar.
a-Adet gören (ay başı) kadınlar
b-Lohusa (Çocuk doğuran) kadınlar temizlenmedikçe isteseler de oruç tutamazlar. Namaz da kılamazlar, temizlenince orucu kaza ederler, namazı kaza etmezler.
S.8- Oruç tutmayı veya bozmayı Mubah kılan özürler nelerdir?
C.8- Bu özürler;
a- Hasta
b- Hasta bakıcılık
c- Yolculuk
d- Düşkün ve ihtiyarlık
e- Şiddetli açlık ve susuzluk
f- Hamilelik (Oruç kendine ve çocuğuna zarar verecekse)
g- Emen çocuğu olan kadın,(Zararlı olacaksa)
h- Zor görmek, Canına malına zarar vermekle tehdit ediliyorsa.
S.9- Oruca ne zaman niyet edilir.
C.9- Niyetsiz oruç olmaz.
a- Ramazan orucu ise akşamdan kuşluk vaktine,
b- Kaza, kefaret veya her hangi bir oruçsa, imsaka kadar niyet etmelidir. İmsaktan sonra niyet caiz değildir.
S.10- Oruca nasıl niyet edilir?
C.10- Niyet kalp ile olur. Yarın oruç tutacağını bilen niyet etmiş sayılır. Sahura oruç tutmak için kalkan niyet etmiş sayılır.
Diliyle niyet etmekte sünnettir. “Niyet ettim Ramazan-ı Şerif’inyarınki orucunu tutmaya” denilir.
S.11- Kaç çeşit oruç vardır?
C.11- Altı çeşit oruç vardır;
a- Farz olan oruçlar: Ramazan orucu, ramazan orucunun kazası, kefaret oruçları.
b- Vacip oruçlar: Adak oruçları, bozulan nafile oruçların kazaları, Ramazan dışında itikafa giren kişinin oruçlu olması vaciptir.
c- Sünnet olan oruçlar: Muharrem ayının 9–10. veya 10–11. günleri oruç tutmak. d- Müstehap olan oruçlar: Haftanın pazartesi perşembe günleri, Ramazan’dan sonra ki Şevval ayında altı gün oruç tutmak.
e- Mekruh olan oruçlar: Yalnız Cuma veya yalnız cumartesi günleri veya muharrem’in onuncu günü oruç tutumak, kadının kocasının izni yokken nafile oruç tutması. f- Haram olan oruçlar: Ramazan Bayramının birinci günü veya Kurban Bayramının dört günü oruç tutmak.
S.12- Fidye ne demektir?
C.12- Oruç tutmaya gücü yetmeyen, düşkün ve yaşlı kimseler ile iyileşme ümidi olmayan hastalar tutamadıkları farz veya vacip oruçlarından her biri için bir fidye verilirler. Fidyenin tutarı en az fitrenin tutarı kadardır. Ramazanın içinde veya sonunda verebilir. Fidye, zekât verilenlere verilir. Sonradan iyileşirlerse orucu kaza ederler, verdikleri fidye nafile olur. Fidyede veremeyecek durumda olan Allah’tan af ve mağfiret diler.
S.13- Sahur ne demektir?
C.13- İmsak vaktine kadar gece kalkıp bir şey yemektir. Peygamberimiz; “Sahurda yemek yiyiniz, çünkü sahurda bereket vardır.” buyurmuştur. (Riyazüs Salihin)
S.14- İftar ne demektir?
C.14- Akşama kadar tamamladığı orucu akşam ezanı okununca açması yani yemek yemesi, su içmesidir.
Peygamberimiz “Oruçlu için iki sevinç vardır, biri iftar ettiği vakit, diğeri de kıyamet günü Allah’ın mükafat verdiği vakittir.” buyurmuştur. (Tenbihul Gafilin 118)
S.15- Oruç tutmanın faydaları nelerdir?
C.15- Oruç tutmanın faydaları;
a- Oruç, ahlakımızı güzelleştirir.
b- Oruç, merhamet ve yardım duygularımızı geliştirir.
c- Oruç, insana nimetlerin kıymetini öğretir.
d- Oruç, insan sabırlı olmayı öğretir.
e- Oruç, insana fakirlerin halinden anlamayı öğretir.
f- Oruç, insanı sağlıklı yapar.
S.16- Orucu bozmanın cezası nedir?
C.16- Orucu bozmanın cezası ya gününe gün tutarak kazadır veya kefarettir ki ceza ve kaza olarak 61 gün oruç tutmaktır.
S.17- Ramazanda özürsüz Oruç tutmamanın hükmü nedir?
C.17- Ramazan ayında oruç tutmak Allah’ın kesin emridir. İslam’ın beş şartından biridir. Bu orucu özürsüz tutmayan büyük günah işlemiş, Allah’a karşı sorumlu duruma düşmüş olur. Niyet etmeyerek tutmadığı içim gününe gün kaza gerekir. Bu oruçlarını hemen kaza etmeli ve tövbe edip af dilemelidir.
S.18- Orucu bozmanın cezası nedir?
C.18- Orucu başlayınca bozmak günahtır. Orucu bozarsa ne ile ve nasıl bozduğuna göre ya gününe gün kaza veya kefaret gerekir. Buda 60 gündür. (veya iki kameri aydır) Bir günde kazası gerekir.
S.19- Kaza ve Kefaret ne demektir, tutmayan ne yapar?
C.19- Kaza: Orucu gününe gün tutmaktır. Kaç gün yediyse o kadar.
Kefaret: Kameri iki ay veya 60 gün peş peşe ara vermeden tutmak. Yaşlılık, zayıflık veya hastalık nedeni ile oruç tutamayacak durumda ise 60 fakiri sabahlı akşamlı doyurur veya parasını verir. Maddi durumu iyi değilse dua eder, af diler. Böylece kefareti öder.
S.20- Kefaret nasıl tutulur?
C.20- Kefaret orucu 60 gün peş peşe ara vermeden tutulur. (veya Recep ve Şaban ayları gibi iki ay tutar, bu ayda 29+29=58 olabilir, mahsur yoktur. Bu ayları takip edemezse 60 gün tutar.)
S.21- Hem kaza hem kefareti gerektiren haller nelerdir?
C.21- Eğer orucun bozulması hem maddi hem manevi yönden tam ve eksiksiz olmuşsa hem kaza hem kefareti gerektirir.
S.22- Maddi yönden eksiksiz bozulması ne demektir?
C.22- Maddi yönden eksiksiz bozulması; Yenilmesi mutad şeyleri yemek içmek veya kadınla cinsi ilişkide bulunmaktır. Çiğ pirinç veya taş yese, hayvanla münasebette bulunsa kefaret gerekmez, kaza gerekir.
S.23- Manevi yönden eksiksiz bozulması ne demektir?
C.23- Manevi yönden eksiksiz bozulması; Özürsüz olması ve bile bile yemesi, içmesi veya cinsi ilişkide bulunmasıdır.
Şüphe eksiklik kefareti defeder. Hastalık ile zor görmekle veya hata ile yemiş içmiş olsa kefaret gerekmez. Unutarak yiyip içse, kazada gerekmez, aklına gelir gelmez ağzındakini tükürüp hemen ağzını yıkar ve orucuna devam eder.
a- Oruçlu olduğunu bile bile yiyip içmek
b- Sigara gibi dumanlı bir şey içmek, içine çekmek
c- Enfiye, esrar, eroin vs. çekmek
d- Çiğ et, pastırma, buğday yemek
e- Kil, toprak vs. adet edinerek yemek
f- Azıcık tuz yemek
g- Karısının veya sevdiğinin tükürüğünü yutmak
h- Kadınla cinsel ilişkide bulunmak
i- Gıybet ettikten, karısını öptükten, kan aldırdıktan sonra orucunu bozuldu zannederek bile bile orucu bozmak. Bu durumlarda hem kaza hem de kefaret gerektirir.
S.24- Kefaret gerekirken, bunu bozup sadece kazayı gerektiren haller nelerdir?
C.24- Kaza ve kefaret icap eden bir şeyle orucunu bozmuşken sonradan oruç bozmayı mübah kılan bir hal vuku bulursa (Kadın adet görmesi, çocuk doğurması, kendi müdahalesi olmadan hastalanması gibi) bu durumda kefaret düşer sadece kaza lazım gelir. Öğleyin orucunu yemiş, ikindileyin adet görmüş olmak gibi.
S.25- Yalnız kazayı gerektiren haller nelerdir?
C.25- Eğer bozduğu orucu maddi veya manevi yönden eksik bozulmuşsa sadece kaza gerekir.
a- Çiğ pirinç, bulgur, un vs. yemek
b- Çok tuz yemek
c- Zeytin çekirdeği, olmamış ayva yemek, kabuklu ceviz, kabuklu fındık.
d- Para, altın gibi madeni bir şey yutmak
e- Burnuna ilaç çekmek, arkasından ilaç akıtmak
f- Boğazına honi ile bir şey akıtmak
g- Kulağına yağ vs. damlatmak
h- Abdest alırken, ağzını burnu yıkarken, istemeden ağzına su kaçmak
i- Zorla oruç tutmak. Tehdit neticesi orucunu bozmak. Bunda şart, malına ve canına zarar verebilecek kişinin ciddi tehdididir. Şakadan veya çocuğun tehdidiyle oruç bozulmaz.
j- Unutarak yedikten sonra, nasıl olsa bozuldu zannederek bilebile yiyip içmek.
k- Ağız dolusu kusmak.
l- Sabah olmuşken, henüz imsak başlamadı zannederek sahur diye yiyip içmek.
m- Güneş batmadan battı zannederek iftar etmek.
n- Kadınla münasebet haricinde bir şekilde cünüp olmak
o- Ramazan orucuna niyet etmeyerek gündüz yiyip içmek
p- Ramazan orucu haricindeki bir orucu bile bile de olsa bozmak. Bütün bunlar kaza etmeyi gerektirir.
S.26- Oruçlu iken iğne vurulmanın hükmü nedir?
C.26- tedavi için vurulan bu iğnenin tesiri dimağda hissedilir, idrarın rengini değiştirirse orucu bozulur, yalnız kazayı gerektirir. Yoksa bozulmaz.
S.27- Karı ve koca bir diğerini zorlayarak veya vakit var diye kandırarak ilişkide bulunursa oruçları ne olur?
C.27- Bu durumda, zorlayan veya kandırana hem kaza hem kefaret gerekir. Zorlanan veya kandırılana sadece kaza gerekir.
S.28- Orucu bozmayan şeyler nelerdir?
C.28- Orucu bozmayan şeyler;
a- Oruçlu olduğunu unutarak yemek içmek
b- Kulağına su kaçmak (ilaç damlatırsa bozulur, kazayı gerektirir)
c- Göze ilaç damlatmak
d- Gece yıkanacakken sabahleyin yıkanmak
e- İstemeden kusmak
f- İhtilam olmak(Gündüz uyurken ihtilam olmak)
g- Kan aldırmak
h- İsteği olmadan boğazına toz, duman gitmek
i- Kendi tükürüğünü yutmak
S.29- Oruçluya mekruh olan şeyler nelerdir?
C.29- Oruçluya mekruh olan şeyler;
a- Bir şeyi yutmadan tadına bakmak(Bir kadın, kocası huysuzluk ediyorsa yemeğin tuzuna bakıp tükürebilir.)
b- Tükürüğünü ağzında biriktirip yutmak.
c- Zayıf düşecekse, kan aldırmak, zor işte çalışmak.
d- Nefsinden emin değilse, hanımını öpmek, kucaklama, boynuna sarılmak. Bunları yapmak mekruhtur.
S.30- Oruçluya mekruh olmayan şeyler nelerdir?
C.30- Oruçluya mekruh olmayan şeyler;
a- Misk ve gül gibi bir şey koklatmak.
b- Dişlerini fırçalamak
c- Ağzına su alıp çalkalamak
d- Burnuna su çekmek
e- Banyo yapmak, yıkamak.
S.31- Oruçluya müstehap olan şeyler nelerdir?
C.31- Oruçluya müstehap olan şeyler;
a- Sahura kalkıp bir şey yemek
b- Sahuru biraz geç yemek
c- Güneş batar batmaz iftarda acele etmek.
S.32- İftar ederken ne denir?
C.32- “Allahümme leke sumtu ve bike amentü ve aleyke tevekkeltü ve ala rızgike eftartü”
“Allahım senin rızan için oruç tuttum, sana iman ettim, sana tevekkül ettim, senin rızkınla iftar ediyorum” orucumu kabul buyur denir.
S.33- Savaşmak Haram olan aylar hangileridir?
C.33- Savaşmak Haram olan aylar dörttür;
a- Muharrem ayı
b- Recep ayı
c- Zilkade ayı
d- Zilhicce ayı
S.34- Hicri, Kameri ayların ismini sayınız?
C.34- Hicri, Kameri aylar da 12 dir. Ya 29 veya 30 gün çeker.Toplam 355 gündür. Onun için oruç, kurban, her yıl 10-11 gün önce gelir. Bu aylar şunlardır;
1- Muharrem 7- Recep,
2- Safer 8- Şaban,
3- Rebiü’l Evvel 9- Ramazan,
4- Rebiü’l Ahir 10- Şevval,
5- Cemaziyel Evvel 11- Zilkade,
6- Cemaziyel Ahir, 12- Zilhicc
kaynak:www.kocasinanmuftulugu.gov.tr
